Pomóż uzależnionym! Integralny program profilaktyczny w szkole. Poradnik dla nauczycieli i wychowawców

Celem niniejszej publikacji jest opracowanie założeń integralnego programu profilaktycznego dotyczącego wychowania w trzeźwości dzieci i młodzieży. Taki program będzie nie tylko przekazywał informacje o substancjach uzależniających i uczył kompetentnych zachowań wobec własnych emocji, lecz także kształtował u wychowanków dojrzałe postawy wobec siebie i świata zewnętrznego.

Głównym motywem podjęcia niniejszej pracy jest niepokój wychowawczy w obliczu wielkości zagrożeń i szkód alkoholowych wśród dzieci i młodzieży. W okresie szkolnym młodzi ludzie podejmują próby eksperymentowania z różnymi środkami odurzającymi, a przede wszystkim z alkoholem. Opierając się na badaniach polskich i obcych, wymienia się liczne negatywne konsekwencje picia alkoholu przez dzieci. Są to: wypadki (zwłaszcza drogowe) i wynikające z nich zgony, kalectwo czy inne kłopoty ze zdrowiem, przestępstwa, gwałty, niepowodzenia szkolne, konflikty z rodzicami i otoczeniem, łatwiejszy dostęp do innych szkodliwych używek (substancji). Wczesna inicjacja alkoholowa jest uważana przez specjalistów za jedną z głównych przyczyn później.

Praca składa się z sześciu rozdziałów. Rozdział pierwszy ukazuje naturę uzależnień oraz przyczyny i skutki inicjacji w wieku szkolnym. Rozdział drugi podaje przyczyny małej skuteczności dotychczas stosowanych programów profilaktycznych. Rozdział trzeci przedstawia personalistyczną koncepcję człowieka jako podstawę w opracowaniu integralnego programu profilaktycznego, którego stosowanie stwarza skuteczniejszą niż dotąd ochronę dzieci i młodzieży przed uzależnieniami. Rozdział czwarty dotyczy funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego i przedstawia metodę komunikacji bez przemocy i jej aplikacje praktyczne. Rozdział piąty zawiera zasady współpracy rodziny i szkoły oraz różnych instytucji wspierających szkołę i rodzinę w realizacji integralnego programu. W rozdziale ostatnim przedstawiony jest projekt integralnego programu profilaktycznego, metody i formy pracy oraz spodziewane osiągnięcia na różnych etapach edukacji.
Publikacja ta jest przeznaczona w szczególny sposób dla nauczycieli i wychowawców, a także rodziców, którzy nie mają profesjonalnego przygotowania w zakresie profilaktyki uzależnień, a którzy mogą pomagać innym, zwłaszcza dzieciom i młodzieży, w ochronie zagrożonej wolności.



SPIS TREŚCI

Rozdział 1. PROBLEMY ALKOHOLOWE W WIEKU DORASTANIA ORAZ ICH PRZYCZYNY
1. Charakterystyka uzależnienia alkoholowego
2. Uwarunkowania inicjacji alkoholowej dzieci w wieku szkolnym
3. Skutki uzależnienia alkoholowego w wieku szkolnym
4. Skutki uzależnienia narkotykowego w wieku szkolnym
5. Ryzyko popełniania samobójstw w wieku dorastania

Rozdział 2. PRZYCZYNY MAŁEJ SKUTECZNOŚCI OBECNIE STOSOWANYCH PROGRAMÓW PROFILAKTYCZNYCH
1. Kryterium zewnętrzne oceny programów profilaktycznych
2. Kryterium wewnętrzne oceny programów profilaktycznych

Rozdział 3. ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE INTEGRALNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI UZALEŻNIENIA ALKOHOLOWEGO
1. Personalistyczna koncepcja człowieka jako punkt wyjścia integralnego programu profilaktycznego
2. Elementy informacyjne integralnego programu profilaktycznego uzależnień
3. Elementy formacyjne programu

Rozdział 4. ZNACZENIE KOMUNIKACJI W PROFILAKTYCE UZALEŻNIEŃ
1. Społeczeństwo informacyjne a komunikacja międzyludzka
2. Komunikacja bez przemocy

Rozdział 5. WSPÓŁPRACA SZKOŁY I RODZINY W REALIZACJI INTEGRALNEGO PROGRAMU PROFILAKTYCZNEGO
1. Rola rodziny w wychowaniu do trzeźwości
2. Formy współpracy rodziny i szkoły
3. Współpraca instytucji wspomagających szkołę i rodzinę w realizacji programu  profilaktycznego

Rozdział 6. PROJEKT INTEGRALNEGO PROGRAMU PROFILAKTYCZNEGO DLA SZKOŁY