Nerki są kluczowym narządem, do którego docierają sygnały z wielu narządów modyfikujących ich czynność wydalniczą, endokrynną (synteza erytropoetyny, aktywnych metabolitów witaminy D, angiotensyny II, endoteliny, bradykininy, prostacykliny i wielu innych), homeostatyczną (regulacja wolemii i ciśnienia tętniczego, homeostaza gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej) oraz metaboliczną (np. biosynteza glukozy). Ponadto nerki są narządem docelowym dla wielu hormonów (aldosteron, wazopresyna, kortyzol i inne) oraz rozkładającym hormony peptydowe) lub wydalającym (np. hormony steroidowe) ważne biologicznie związki. W końcu wyniki badań ostatnich lat jednoznacznie udowodniły znaczącą rolę nerek w regulacji aktywności układu sympatycznego. Z drugiej strony wiadomo,że długotrwały niedobór bezwzględny lub względny insuliny jest przyczyną ciężkich uszkodzeń narządowych. Wśród tych ostatnich należy wymienić, oprócz zmian sercowo- naczyniowych, ocznych, ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego oraz układu wegetatywnego, nefropatię cukrzycową prowadzącą do wypadnięcia wszystkich wyżej wymienionych funkcji nerek. Lawinowo narastająca częstość występowania cukrzycy typu 2 i jej powikłań sprawia, że nefropatia cukrzycowa stała się wyzwaniem dla lekarzy prawie wszystkich specjalności.

Te fakty stały się powodem opracowania drugiego wydania „Nefrodiabetologii”.
Podręcznik pojawia się po 8 latach od ukazania się wydania pierwszego. Od tego czasu poznano nowe fakty patofizjologiczne dotyczące cukrzycy, które znalazły swoje przeniesienie do wczesnej diagnostyki i terapii nie tylko zaburzeń metabolicznych, ale również zaburzeń homeostatycznej roli nerek w najszerszym
tego słowa znaczeniu.
Redaktorzy niniejszego opracowania mają nadzieję, że podręcznik ułatwi wszystkim lekarzom racjonalne postępowanie diagnostyczne i lecznicze u chorych dotkniętych „chorobą stulecia”.(ze wstępu)
Franciszek Kokot

SPIS TREŚCI

Wstęp Znaczenie kliniczne nefrodiabetologii VII
Franciszek Kokot
Rozdział 1 Epidemiologia chorób nerek w populacji chorych 1
na cukrzycę
Bolesław Rutkowski
Rozdział 2 Genetyczne uwarunkowania chorób nerek 13
w populacji chorych na cukrzycę
Władysław Grzeszczak
Rozdział 3 Rozpoznanie i etiopatogeneza 23
cukrzycowej choroby nerek
Władysław Grzeszczak
Rozdział 4 Cukrzycowa choroba nerek 31
w okresie przeddializacyjnym
Władysław Grzeszczak
Rozdział 5 Postępowanie nefroprotekcyjne 43
w cukrzycy i cukrzycowej chorobie nerek
Edward Franek
Rozdział 6 Dostępy dializacyjne u chorych 75
ze współistniejącą cukrzycą
Piotr Andziak, Krzysztof Bojakowski
Rozdział 7 Hemodializoterapia u chorych na cukrzycę 99
Władysław Grzeszczak
Rozdział 8 Dializa otrzewnowa u chorych na cukrzycę 109
Katarzyna Gosek, Władysław Grzeszczak
Rozdział 9 Przeszczepienie trzustki oraz nerki i trzustki 131
u chorego na cukrzycę
Marek Durlik
Rozdział 10 Nefropatie niecukrzycowe u chorych na cukrzycę 141
Franciszek Kokot, Rafał Ficek, Edward Franek
Rozdział 11 Martwica brodawek nerkowych 159
Edward Franek
Rozdział 12 Ostre zaburzenia metaboliczne 165
u chorych na cukrzycę
Franciszek Kokot, Rafał Ficek, Edward Franek
VI
Rozdział 13 Choroby nerek i ich wpływ na przebieg ciąży 189
oraz postępowanie u kobiet w ciąży chorych
na cukrzycę przedciążową
Ewa Wender-Ożegowska
Rozdział 14 Niedokrwistość u chorego 217
na cukrzycową chorobę nerek
Katarzyna Gosek, Edward Franek, Franciszek Kokot
Rozdział 15 Cukrzyca u chorych po przeszczepieniu narządów 235
Tomasz Stompór, Anna Pawłowska
Rozdział 16 Powikłania ze strony układu moczowego 251
u młodocianych chorych na cukrzycę
Przemysława Jarosz-Chobot, Ewa Otto-Buczkowska
Rozdział 17 Narząd wzroku u pacjenta 269
z cukrzycową chorobą nerek
Elżbieta Bandurska-Stankiewicz
Rozdział 18 Zalecenia dietetyczne dla chorych 301
z nefropatią w przebiegu cukrzycy
Edward Franek