• KOSZYK 0 (0 zł)
    Brak produktów w koszyku.
medicon.plCzytelnia ChorobyChoroby nowotworowe › Białaczka – co to jest, rodzaje, leczenie

Białaczka – co to jest, rodzaje, leczenie

Data publikacji: 2024-07-10
Autor: Redakcja medicon.pl

Białaczka to choroba, która prowadzi do akumulacji nieprawidłowych, niedojrzałych komórek krwiotwórczych w szpiku i krwi obwodowej. Kliniczne objawy białaczki mogą obejmować: powiększenie węzłów chłonnych, bóle kości, skazę krwotoczną, powiększenie wątroby i śledziony oraz zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Białaczka – definicja

Białaczka to heterogenna grupa nowotworów hematologicznych, które wywodzą się z prekursorów białych krwinek w szpiku kostnym.

Białaczka to nowotworowa choroba krwi i szpiku kostnego, charakteryzująca się niekontrolowanym wzrostem nieprawidłowych białych krwinek.

Definicja białaczki

Zmienione komórki nowotworowe zastępują zdrowe komórki krwi, co prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych takich, jak: anemia, infekcje i krwawienia. Istnieją różne rodzaje białaczki, które mogą rozwijać się szybko (ostre) bądź powoli (przewlekłe), wpływając na różne populacje pacjentów, od dzieci po dorosłych.

Rodzaje białaczki

Rodzaje białaczek można sklasyfikować na podstawie ich tempa rozwoju oraz typu komórek, które atakują. Najczęściej pojawiające się białaczki to:

  • ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) – charakteryzuje się szybkim wzrostem liczby niedojrzałych limfocytów. Częściej występuje u dzieci, ale może także dotyczyć dorosłych.
  • ostra białaczka szpikowa (AML) – rozwija się szybko, wpływając na komórki krwiotwórcze w szpiku kostnym. Jest częstsza u dorosłych niż u dzieci.
  • przewlekła białaczka limfocytowa (CLL) – rozwija się powoli i dotyczy głównie limfocytów B. Najczęściej diagnozowana u osób starszych.
  • przewlekła białaczka szpikowa (CML) – charakteryzuje się powolnym rozwojem oraz wpływa na komórki krwiotwórcze w szpiku kostnym. W jej przebiegu dochodzi do niekontrolowanego rozrostu dojrzałych i niedojrzałych granulocytów.

Białaczka, niezależnie od typu, jest złożoną chorobą wymagającą specjalistycznej diagnostyki białaczki oraz różnorodnych metod leczenia takich, jak przeszczepienie szpiku. Skuteczne leczenie białaczki często prowadzi do remisji choroby, ale wymaga stałego monitorowania, a także dostosowywania terapii.

Objawy białaczki

Białaczka to nowotwór krwi, charakteryzujący się niekontrolowanym wzrostem komórek krwiotwórczych w szpiku kostnym. Wyróżnia się różne rodzaje białaczki takie, jak: przewlekła białaczka szpikowa, ostra białaczka limfoblastyczna czy przewlekła białaczka limfatyczna. Do objawów ostrej białaczki szpikowej zaliczamy wiele aspektów, które mogą różnić w zależności od jej typu, ale istnieje kilka wspólnych symptomów, często występujących u pacjentów:

  • bóle kości – często występujące bóle w kościach i stawach, spowodowane naciekiem komórek białaczkowych,
  • częste infekcje – nawracające infekcje dróg oddechowych i innych narządów z powodu osłabionego układu odpornościowego,
  • nadmierna proliferacja komórek nowotworowych – nieprawidłowości wykrywane podczas biopsji szpiku kostnego,
  • nawracające infekcje – częste infekcje bakteryjne, wirusowe bądź grzybicze, związane z osłabioną odpornością organizmu,
  • niewydolność szpiku – objawia się obniżonymi wartościami: krwinek czerwonych, białych i płytek krwi, co prowadzi do: anemii, infekcji i skłonności do krwawień,
  • powiększenie śledziony i wątroby – może prowadzić do bólu brzucha i uczucia pełności,
  • powiększenie węzłów chłonnych – obrzęk węzłów chłonnych, często zauważalny w okolicy: szyi, pach i pachwin,
  • skaza krwotoczna – skaza krwotoczna oznacza zwiększoną skłonność do krwawień i siniaków, krwawienia z dziąseł i nosa oraz wydłużony czas krwawienia po urazach.
  • utrata masy ciała – niezamierzona utrata masy ciała, związana z postępującą chorobą,
  • zwiększona liczba białych krwinek – obserwowana w badaniach krwi, wskazująca na proliferację komórek nowotworowych.

Objawy białaczki mogą być niespecyficzne i mylone z innymi schorzeniami, dlatego ważne jest wczesne rozpoznanie i dokładne badania diagnostyczne. W przypadku podejrzenia białaczki, nieodzowne jest szybkie skierowanie pacjenta na dalsze badania hematologiczne, w tym biopsję szpiku i badania obrazowe, aby potwierdzić diagnozę, a następnie rozpocząć odpowiednie leczenie.

Leczenie białaczki

Leczenie białaczki jest kompleksowe i wymaga indywidualnego podejścia w zależności od rodzaju białaczki, wieku pacjenta oraz stadium choroby:

  • Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) – leczenie obejmuje chemioterapię, a w niektórych przypadkach przeszczepienie szpiku. Celem jest osiągnięcie remisji choroby i zapobieganie nawrotom.
  • Ostra białaczka szpikowa (AML) – główne metody leczenia to chemioterapia i przeszczepienie szpiku. Wskazane jest także leczenie wspomagające w celu kontroli objawów i zapobiegania powikłaniom.
  • Przewlekła białaczka limfocytowa (CLL) – leczenie, gdy występują białaczki limfatyczne, zależy od stopnia zaawansowania choroby i może obejmować chemioterapię, immunoterapię oraz leczenie celowane. Leczenie jest ukierunkowane na kontrolowanie choroby i poprawę jakości życia pacjentów.
  • Przewlekła białaczka szpikowa (CML) – terapia opiera się głównie na stosowaniu inhibitorów kinazy tyrozynowej, które blokują aktywność białka BCR-ABL odpowiedzialnego za rozwój choroby. W zaawansowanych przypadkach może być konieczny przeszczep szpiku.

Leczenie białaczki jest zróżnicowane w zależności od typu białaczki. Stała kontrola i diagnostyka białaczki są nieodzowne dla monitorowania skuteczności terapii oraz wprowadzania ewentualnych modyfikacji w planie leczenia.

Źródła:
  • Cecil T., Bunni J., Mehta, Pierwotne i wtórne nowotwory otrzewnej. Diagnostyka. Leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021.
  • Dwilewicz-Trojaczek J., Chłoniaki. Diagnoza i terapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2024.
  • Dwilewicz-Trojaczek J., Ostre białaczki szpikowe. Diagnozowanie i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2023.
  • Dwilewicz-Trojaczek J., Szpiczak plazmocytowy i inne gammapatie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2023.
  • Jankowski T., Wojas-Krawczyk K., Chmielewska I., Nowotwory płuca i klatki piersiowej. Nowe opcje terapeutyczne w ramach programów lekowych, red. nauk. Krawczyk P., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2023.
  • Wołowiec D., Nowa hematologia. Zagadnienia wybrane, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2024.