• KOSZYK 0 (0 zł)
    Brak produktów w koszyku.
G-27309_15561_150x190

ZARYS CHIRURGII PODRĘCZNIK DLA STUDENTÓW I LEKARZY W TRAKCIE SPECJALIZACJI

  • Wydawca: MediPage
  • Rok wydania: 2016
  • Wydanie: I
  • Ilość stron: 720
  • Oprawa: twarda
  • ISBN: 978-83-64737-32-9
 
180,00 zł
162,00 zł 162,00 zł PLN 1
Dostawa od 9.90 zł
lub za 0zł przy zakupach
powyżej 250zł

Opis

Książka Zarys chirurgii została zredagowana w sposób przejrzysty, a poszczególne rozdziały napisano w tej samej konwencji. Język, jakim ją napisano jest prosty, trafiający bezpośrednio do Czytelnika. Z uznaniem należy przyjąć stosowanie w nazewnictwie jednostek chorobowych nazw łacińskich.

Opisy i ryciny zawarte w książce bardzo dobrze przybliżają technikę wykonywania zabiegów. Zastosowane w rozdziałach wyróżnienia mają na celu zwrócenie uwagi na naistotniejsze i konieczne do zapamiętania informacje.

Zarys chirurgii to bardzo nowocześnie zredagowany podręcznik, który można nazwać przewodnikiem rozpoznawania i leczenia chorób chirurgicznych.

(…) Moje ponad trzydziestoletnie obserwacje w czasie prowadzenia zajęć z chirurgii na wszystkich latach studiów i ich konfrontacja z poziomem wiedzy i umiejętności lekarzy, z którymi potem spotykam się w szpitalnej izbie przyjęć skłaniają do refleksji, że wyobrażenie nauczycieli o tym, jaka wiedza i umiejętności chirurgiczne są potrzebne lekarzom w ich codziennej pracy rozmija się dość znacznie ze stanem faktycznym.

(...) Dlatego dobry podręcznik do nauki chirurgii nie może być ograniczony tylko do najważniejszych wiadomości, które będą przydatne w przyszłej praktyce. Musi zawierać także te, które umożliwią bezproblemowe zdanie tego trudnego egzaminu. Starałem się znaleźć kompromis miedzy tymi sprzecznymi wymaganiami, umieszczając w większości rozdziałów tabelki z krótkim podsumowaniem najważniejszych informacji, czyli streszczeniem zagadnienia „w pigułce”. Mam nadzieję, że taki układ będzie przydatny zarówno w przygotowaniu do egzaminu, jak i w przyszłej praktyce. Jednocześnie niektóre rozdziały oferują wiedzę na poziomie specjalistycznym i mogą się przydać także lekarzom przygotowującym się do egzaminu specjalizacyjnego. Dotyczy to szczególnie problemów onkologicznych: te rozdziały zostały opracowane na podstawie najnowszych zaleceń (rekomendacji) opublikowanych w latach 2012–2013. 

Tagi: chirurgia książka , chirurgia książki ,

Spis treści

I. Zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
 1. Rany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
 1.1. Rodzaje ran . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
 1.2. Gojenie się rany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
 1.3. Czynniki upośledzające gojenie się ran . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
 1.4. Praktyczne postępowanie z raną – zaopatrzenie rany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
 1.5. Problemy, jakie mogą wystąpić przy zaopatrywaniu rany . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
 1.6. Dalsze postępowanie po zaopatrzeniu rany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

 2. Znieczulenie i zwalczanie bólu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
 2.1. Rodzaje znieczulenia do operacji i zabiegów chirurgicznych . . . . . . . . . . . . . . . 12
 2.2. Znieczulenie ogólne (ryc. 2.5.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
 2.3. Przygotowanie pacjenta do operacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
 2.4. Ocena ryzyka okołooperacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
 2.5. Postępowanie przeciwbólowe po operacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

 3. Zakażenia chirurgiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
 3.1. Czyrak (łac. furunculus) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
 3.2. Ropień (łac. abscessus) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
 3.3. Ropowica (łac. phlegmone) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
 3.4. Ropniak (łac. empyema) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
 3.5. Martwicze zapalenie powięzi (łac. fascitis necroticans) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
 3.6. Zastrzał (łac. panaritium) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
 3.7. Zanokcica (łac. paronychia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
 3.8. Wrastający paznokieć (łac. unguis incarnatus) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
 3.9. Bakteryjne choroby kojarzone zwykle z chirurgią . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35

 4. Zakażenia szpitalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
 4.1. Patogeny alarmowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
 4.2. Zakażenie miejsca operowanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
 4.3. Inne zakażenia szpitalne w chirurgii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
 4.4. Drogi szerzenia się zakażeń szpitalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
 4.5. Czynniki zwiększające ryzyko zakażenia szpitalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
 4.6. Profilaktyka okołooperacyjna przeciw zakażeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
 4.7. Racjonalna antybiotykoterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
 4.8. Zakażenie materiału wszczepionego w tkanki (implantów) . . . . . . . . . . . . . . . . 46

 5. Gospodarka wodno-elektrolitowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
 5.1. Fizjologiczne mechanizmy regulacji gospodarki wodnej i elektrolitowej . . . . . 49
 5.2. Zaburzenia gospodarki wodnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
 5.3. Potas i zaburzenia jego równowagi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
 5.4. Wapń i zaburzenia jego równowagi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54

 6. Równowaga kwasowo-zasadowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
 6.1. Mechanizmy regulacji równowagi kwasowo-zasadowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
6.2. Kwasica metaboliczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
 6.3. Zasadowica metaboliczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
 6.4. Zasadowica oddechowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
 6.5. Kwasica oddechowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62

 7. Hemostaza i przetaczanie krwi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
 7.1. Definicja hemostazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
 7.2. Naturalne mechanizmy hemostazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
 7.3. Czynniki zmniejszające sprawność hemostazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
 7.4. Chirurgiczne metody uzyskiwania hemostazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
 7.5. Przetaczanie krwi i jej składników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

 8. Leczenie żywieniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
 8.1. Przyczyny niedożywienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
 8.2. Ocena stanu odżywienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
 8.3. Następstwa niedożywienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
 8.4. Leczenie żywieniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
 8.5. Powikłania leczenia żywieniowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79

 9. Wstrząs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
 9.1. Rodzaje wstrząsu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
 9.2. Patofizjologia wstrząsu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
 9.3. Mechanizmy obronne organizmu we wstrząsie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
 9.4. Objawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
 9.5. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
 9.6. Powikłania wstrząsu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

 II. Zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
 1. Umiejętności praktyczne przydatne nie tylko chirurgowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
 1.1. Zmiana opatrunku na ranie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
 1.2. Zgłębnikowanie żołądka – zakładanie sondy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
 1.3. Cewnikowanie pęcherza moczowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
 1.4. Zakładanie sondy Sengstakena–Blakemore’a przy krwawieniu z żylaków przełyku (ryc. 2.1. i ryc. 2.2.) . . . . . . . . 95
 1.5. Lewatywa (wlew doodbytniczy oczyszczający) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
 1.6. Badanie przez odbytnicę (łac. per rectum) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96

 III. Diagnostyka w chirurgii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
 1. Badania diagnostyczne w chirurgii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
 1.1. Badania radiologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
 1.2. Badanie USG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
 1.3. Tomografia rezonansu magnetycznego (ryc. 3.8.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113

 IV. Ostre choroby jamy brzusznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
 1. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego (łac. appendicitis acuta) . . . . . . . . . . . . . . . 117
 1.1. Anatomia wyrostka robaczkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
 1.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118
 1.3. Mechanizmy obronne ograniczające stan zapalny w OZWR . . . . . . . . . . . . . . . 119
 1.4. Objawy OZWR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120
 1.5. Badania biochemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
 1.6. Badania obrazowe w diagnostyce OZWR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
 1.7. Krótka obserwacja w przypadkach niepewnego rozpoznania OZWR . . . . . . . 123
1.8. Rozpoznanie różnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124
 1.9. Powikłania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
 1.10. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
 1.11. Szczególne postacie OZWR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

 2. Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
 2.1. Objawy kliniczne ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego . . . . . . . . . . . . . . . 131
 2.2. Badania obrazowe i biochemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
 2.3. Rozpoznanie różnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
 2.4. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133

 3. Ostre zapalenie trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
 3.1. Ostre obrzękowe zapalenie trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
 3.2. Objawy ostrego obrzękowego zapalenia trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
 3.3. Ostre, martwicze zapalenie trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140

 4. Przedziurawienie przewodu pokarmowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
 4.1. Przedziurawienie wrzodu trawiennego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
 4.2. Przedziurawienie jelita grubego (okrężnicy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153

 5. Ostre zapalenie uchyłków esicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
 5.1. Objawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
 5.2. Badania obrazowe i biochemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
 5.3. Rozpoznanie różnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
 5.4. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
 5.5. Powikłania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159

 6. Niedokrwienie jelit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
 6.1. Objawy kliniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
 6.2. Badania biochemiczne i obrazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163
 6.3. Rozpoznanie różnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163
 6.4. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164

 7. Zapalenie otrzewnej (łac. peritonitis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
 7.1. Kryteria podziału zapalenia otrzewnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
 7.2. Przyczyny zapalenia otrzewnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
 7.3. Mechanizmy obronne w przebiegu zapalenia otrzewnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
 7.4. Rozlane zapalenie otrzewnej (łac. peritonitis diffusa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168
 7.5. Ograniczone (miejscowe) zapalenie otrzewnej (łac. peritonitis circumscripta) . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 171
 7.6. Ropień wewnątrzbrzuszny (wewnątrzotrzewnowy) (łac. abscessus intraabdominalis) . . . . . . . . . . . . . . . . . 172

 8. Nieswoisty ból brzucha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . 175
 8.1. Charakterystyka nieswoistego bólu brzucha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
 8.2. Potencjalne przyczyny nieswoistego bólu brzucha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176

 V. Niedrożność jelit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
 1. Niedrożność jelit (przewodu pokarmowego) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181
 1.1. Niedrożność czynnościowa (porażenna) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181
 1.2. Przyczyny niedrożności mechanicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183
 1.3. Klasyfikacja i podział niedrożności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
 1.4. Objawy kliniczne niedrożności mechanicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
 1.5. Badania obrazowe i biochemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
 1.6. Patofizjologia niedrożności mechanicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189
 1.7. Leczenie niedrożności mechanicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190

VI. Choroby chirurgiczne leczone planowo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199
 1. Przepukliny brzuszne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
 1.1. Stałe elementy przepukliny brzusznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
 1.2. Przyczyny powstawania przepuklin brzusznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202
 1.3. Rozpoznawanie przepuklin brzusznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202
 1.4. Rozpoznanie różnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204
 1.5. Przepuklina pachwinowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205
 1.6. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206
 1.7. Przepuklina udowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
 1.8. Przepuklina okołopępkowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213
 1.9. Przepuklina pooperacyjna (w bliźnie pooperacyjnej) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214
 1.10. Powikłania przepuklin brzusznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217
 1.11. Szczególne rodzaje przepuklin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
 1.12. Rzadkie przepukliny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222

 2. Kamica pęcherzykowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224
 2.1. Anatomia zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224
 2.2. Etiopatogeneza − tworzenie się kamieni żółciowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225
 2.3. Czynniki sprzyjające powstawaniu kamieni w pęcherzyku żółciowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . 225
 2.4. Kamica pęcherzyka żółciowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226
 2.5. Kamica dróg żółciowych (przewodowa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234

 3. Choroby przełyku i okołoprzełykowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
 3.1. Choroba refluksowa przełyku (ang. gastroesophageal reflux disease – GERD) . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . 236
 3.2. Przepukliny rozworu przełykowego przepony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238
 3.3. Achalazja (kurcz wpustu) (łac. achalasia cardiae) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239
 3.4. Uchyłki przełyku (łac. recessus oesophagei) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240

 4. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
 4.1. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
 4.2. Regulacja wydzielania kwasu solnego w żołądku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242
 4.3. Operacje zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku . . . . . . . . . . . . . 243
 4.4. Powikłania po operacjach zmniejszających wydzielanie kwasu solnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244

 5. Krwawienie do przewodu pokarmowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
 5.1. Krwawienie do górnego odcinka przewodu pokarmowego (w skrócie gopp) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246
 5.2. Krwawienie do dolnego odcinka przewodu pokarmowego (w skrócie dopp) . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . 255

 6. Choroby okołoodbytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261
 6.1. Anatomia końcowej części odbytnicy i odbytu (ryc. 6.16.) . . . . . . . . . . . . . . . . . 261
 6.2. Choroba hemoroidalna (żylaki odbytu) (łac. varices haemorroidales) . . . . . . . 263
 6.3. Szczelina odbytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265
 6.4. Przetoka odbytu (okołoodbytowa) (łac. fistula ani, fistula perianalis) . . . . . . . 266
 6.5. Zatoka włosowa (łac. sinus pilonidalis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267
 6.6. Nietrzymanie stolca (łac. incontinentio fecalis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268

 7. Choroby śledziony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270
 7.1. Powiększenie śledziony (łac. splenomegalia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270
 7.2. Choroby śledziony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270
 7.3. Małopłytkowość samoistna (łac. thrombocytopenia essentialis) . . . . . . . . . . . . 271

VII. Choroby zapalne jelit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273
 1. Choroba Leśniowskiego–Crohna (zapalenie jelita końcowego) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275
 1.1. Diagnostyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275
 1.2. Leczenie choroby Leśniowskiego–Crohna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
 1.3. Przebieg choroby i rokowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280

 2. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (łac. colitis ulcerosa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
 2.1. Patomorfologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
 2.2. Diagnostyka wrzodziejącego zapalenia jelita grubego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
 2.3. Objawy kliniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
 2.4. Badania obrazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
 2.5. Badania biochemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
 2.6. Pozajelitowe objawy towarzyszące wrzodziejącemu zapaleniu jelita grubego . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . 283
 2.7. Różnicowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
 2.8. Powikłania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
 2.9. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
 2.10. Przebieg choroby i rokowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286

 VIII. Nowotwory . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287
 1. Wstęp do chirurgii nowotworów złośliwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
 1.1. Podział nowotworów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
 1.2. Wczesne wykrywanie nowotworów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
 1.3. Pobieranie materiału do badania histopatologicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296
 1.4. Badanie histopatologiczne materiału pobranego w trakcie biopsji . . . . . . . . . . 297
 1.5. Rodzaje operacji w leczeniu nowotworów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297

 2. Epidemiologia nowotworów złośliwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
 2.1. Zachorowalność na najczęstsze nowotwory złośliwe i umieralność z ich powodu, w grupach wiekowych i w zależności od płci .  . . . . . 301
 2.2. Perspektywy dotyczące zachorowalności na nowotwory złośliwe . . . . . . . . . . . 302
 2.3. Zachorowalność na najczęstsze nowotwory złośliwe w Polsce w 2010 roku . . . 302

 3. Rak płuca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305
 3.1. Stopnie zaawansowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306
 3.2. Diagnostyka raka płuca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307
 3.3. Leczenie raka płuca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309
 3.4. Leczenie raka niedrobnokomórkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310
 3.5. Leczenie raka drobnokomórkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311
 3.6. Wyleczalność raka płuca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311

 4. Rak sutka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313
 4.1. Epidemiologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313
 4.2. Histopatologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313
 4.3. Czynniki ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314
 4.4. Diagnostyka raka sutka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
 4.5. Leczenie raka sutka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318
 4.6. Wczesne wykrywanie raka piersi (badania przesiewowe) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321
 4.7. Wyleczalność rak piersi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321
 4.8. Szczególne postaci raka piersi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322

 5. Rak przełyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324
 5.1. Czynniki ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324
 5.2. Stopnie zaawansowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
5.3. Diagnostyka raka przełyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
 5.4. Leczenie raka przełyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326
 5.5. Wyleczalność raka przełyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328

 6. Rak żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
 6.1. Epidemiologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
 6.2. Etiologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
 6.3. Czynniki ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330
 6.4. Lokalizacja raka w żołądku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331
 6.5. Drogi rozsiewu raka żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332
 6.6. Diagnostyka raka żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332
 6.7. Czynniki rokownicze w raku żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334
 6.8. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336
 6.9. Rokowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338
 6.10. Inne nowotwory żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338

 7. Rak jelita grubego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341
 7.1. Epidemiologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341
 7.2. Etiologia i czynniki ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341
 7.3. Stopnie zaawansowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344
 7.4. Lokalizacja raka w jelicie grubym i drogi rozsiewu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345
 7.5. Diagnostyka raka okrężnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345
 7.6. Czynniki rokownicze w raku okrężnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347
 7.7. Leczenie raka okrężnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 348
 7.8. Wyleczalność raka okrężnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 351
 7.9. Dziedziczny rak jelita grubego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 351
 7.10. Dziedziczny, niepolipowaty rak jelita grubego (HNPCC – zespół Lyncha) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352
 7.11. Rodzinna polipowatość gruczolakowata (ang. familial adenomatous polyposis – FAP) . . . . . . . . . . . . . . . . 353
 7.12. Pozaokrężnicze objawy w rodzinnej polipowatości gruczolakowatej . . . . . . . 353
 7.13. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353

 8. Rak odbytnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
 8.1. Diagnostyka raka odbytnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
 8.2. Leczenie raka odbytnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356
 8.3. Postępowanie paliatywne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358
 8.4. Wyleczalność raka odbytnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358

 9. Rak trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360
 9.1. Diagnostyka raka trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360
 9.2. Leczenie raka trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362
 9.3. Rokowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363

 10. Rak pęcherzyka żółciowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364
 10.1. Diagnostyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364
 10.2. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364
 10.3. Rokowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365
 10.4. Rak dróg żółciowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365

 11. Rak tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366
 11.1. Rodzaje raka tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366
 11.2. Rozpoznawanie raka tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367
 11.3. Diagnostyka guzków tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367
 11.4. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368

12. Nowotwory złośliwe skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371
 12.1. Czerniak skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371
 12.2. Rak skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375

 IX. Urazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379
 1. Oparzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381
 1.1. Podział oparzeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381
 1.2. Patofizjologia oparzenia. Choroba oparzeniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383
 1.3. Leczenie oparzeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384
 1.4. Powikłania po oparzeniach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386
 1.5. Oparzenia elektryczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386
 1.6. Oparzenia chemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387

 2. Urazy głowy (czaszkowo-mózgowe) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 389
 2.1. Zasady diagnostyki urazów głowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 389
 2.2. Objawy przedmiotowe ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390
 2.3. Badania obrazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392
 2.4. Wstrząśnienie mózgu (łac. commotio cerebri) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392
 2.5. Stłuczenie mózgu (łac. contusio cerebri) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393
 2.6. Krwiaki wewnątrzczaszkowe pourazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395
 2.7. Złamania kości czaszki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 398
 2.8. Krwawienie podpajęczynówkowe pourazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 399

 3. Złamania kręgosłupa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401
 3.1. Postępowanie na miejscu wypadku i w SOR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401
 3.2. Diagnostyka i leczenie złamań kręgosłupa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 402

 4. Złamania miednicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404
 4.1. Podział złamań miednicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404
 4.2. Diagnostyka i leczenie złamań miednicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405

 5. Urazy jamy brzusznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408
 5.1. Pęknięcie śledziony (łac. ruptura lienis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408
 5.2. Pęknięcie wątroby (łac. ruptura hepatis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411
 5.3. Obrażenia trzustki (łac. ruptura pancreatis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414
 5.4. Rozerwanie krezki jelita cienkiego lub poprzecznicy (ryc. 9.11.–9.13.) . . . . . . 414
 5.5. Urazowe pęknięcie przewodu pokarmowego (łac. ruptura tractus digestivi) . . . 416
 5.6. Krwiaki zaotrzewnowe (łac. haematoma retroperinealis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417
 5.7. Powikłania po obrażeniach narządów jamy brzusznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418

 6. Obrażenia wielonarządowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420
 6.1. Przyczyny urazów wielonarządowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 421
 6.2. Częstość uszkodzeń różnych okolic ciała w urazie wielonarządowym . . . . . . . 421
 6.3. Postępowanie z chorym z urazem wielonarządowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 422
 6.4. Postępowanie z chorym niestabilnym hemodynamicznie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
 6.5. Postępowanie z chorym w stanie stabilnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 424
 6.6. Badania obrazowe i biochemiczne wykonywane u chorych z urazami wielonarządowymi . . . . . . . . . 425
 6.7. Postępowanie przy uszkodzeniu poszczególnych narządów . . . . . . . . . . . . . . . 427

 X. Urologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429
 1. Kamica dróg moczowych (łac. urolithiasis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431
 1.1. Klasyfikacja kamieni moczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431
 1.2. Diagnostyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432
 1.3. Rozpoznanie różnicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434
 1.4. Leczenie kamicy moczowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434

2. Zakażenia dróg moczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438
 2.1. Niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego (łac. cystitis) . . . . . . . . . . . . . . . 438
 2.2. Niepowikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek (łac. pyelonephritis) . . . . . . . 439
 2.3. Powikłane zapalenie dróg moczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440
 2.4. Posocznica moczowa (łac. urosepsis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440
 2.5. Zakażenia izolowane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 441
 2.6. Zapalenie jądra i najądrza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442

 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444
 3.1. Objawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445
 3.2. Diagnostyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445
 3.3. Leczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445

 4. Nowotwory układu moczowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449
 4.1. Rak gruczołu krokowego (łac. carcinoma prostatae) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449
 4.2. Rak nerki (łac. carcinoma renis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455
 4.3. Rak jądra (łac. carcinoma testis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 458
 4.4. Rak pęcherza moczowego (łac. carcinoma vesicae urinariae) . . . . . . . . . . . . . . 459

 5. Urazy dróg moczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465
 5.1. Urazy nerek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465
 5.2. Urazy moczowodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467
 5.3. Urazy pęcherza moczowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 468

 XI. Chirurgia naczyniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473
 1. Choroby tętnic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475
 1.1. Przewlekła niedrożność miażdżycowa tętnic kończyn dolnych . . . . . . . . . . . . 475
 1.2. Ostre nieurazowe niedokrwienie kończyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 481
 1.3. Uszkodzenia tętnic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487
 1.4. Zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń (choroba Bürgera, łac. thrombangitis obliterans) . . . . . . . . .. . . . . . 491
 1.5. Choroba i zespól Raynauda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 493
 1.6. Tętniaki aorty brzusznej i tętnic biodrowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494
 1.7. Tętniaki tętnic obwodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500
 1.8. Choroba niedokrwienna ośrodkowego układu nerwowego . . . . . . . . . . . . . . . . 500
 1.9. Niedokrwienie narządów jamy brzusznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505

 2. Choroby żył kończyn dolnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509
 2.1. Objawy kliniczne chorób żył . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509
 2.2. Badania obrazowe i biochemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 510
 2.3. Żylaki kończyn dolnych (łac. varices membri inferioris) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
 2.4. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich) (łac. thrombophlebitis profunda, ang. deep venous thrombosis – DVT) . . . . . . 514

 XII. Torakochirurgia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527
 1. Urazy klatki piersiowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529
 1.1. Diagnostyka urazów klatki piersiowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529
 1.2. Obrażenia rusztowania kostnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530
 1.3. Odma opłucnowa pourazowa (łac. pneumothorax) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533
 1.4. Krwiak opłucnej (łac. haemothorax) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539
 1.5. Stłuczenie płuca (łac. contusio pulmonis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 540
 1.6. Rozerwanie i pękniecie płuca (łac. ruptura pulmonis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541
 1.7. Uszkodzenie tchawicy i oskrzeli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541
1.8. Urazy serca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542
 1.9. Urazy przełyku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543

 2. Choroby chirurgiczne klatki piersiowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545
 2.1. Odma opłucnowa samoistna (łac. pneumothorax spontaneous) . . . . . . . . . . . . 545
 2.2. Płyn w jamie opłucnowej (łac. hydrothorax) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545
 2.3. Ropień płuca (łac. abscessus pulmonis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
 2.4. Ropniak opłucnej (łac. empyema pleurae) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 548
 2.5. Guzy śródpiersia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549

 XIII. Endokrynologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551
 1. Choroby tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553
 1.1. Wole guzowate obojętne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553
 1.2. Wole guzowate nadczynne (choroba Plummera) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556
 1.3. Wole rozlane nadczynne (toksyczne) – choroba Gravesa–Basedowa . . . . . . . 558
 1.4. Guz pęcherzykowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559
 1.5. Niedoczynność tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 560
 1.6. Zapalenia tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 560
 1.7. Operacja tarczycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561
 1.8. Powikłania pooperacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 562

 2. Choroby gruczołów przytarczycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564
 2.1. Nadczynność przytarczyc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564
 2.2. Niedoczynność przytarczyc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 566
 2.3. Rak przytarczyc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567

 3. Choroby nadnerczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 568
 3.1. Hormony nadnerczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 568
 3.2. Choroba i zespół Cushinga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 569
 3.3. Rak nadnercza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571
 3.4. Guz chromochłonny (łac. pheochromocytoma) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571
 3.5. Hiperaldosteronizm pierwotny (zespół Conna) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 572
 3.6. Przypadkowo wykryty guz nadnercza (łac. incydentaloma) . . . . . . . . . . . . . . . . 573

 4. Guzy neuroendokrynne przewodu pokarmowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 574
 4.1. Rakowiak (łac. carinoid) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 574
 4.2. Wyspiak trzustki (łac. insulinoma) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 575
 4.3. Gastrinoma (zespół Zollingera–Ellisona) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576
 4.4. Inne, jeszcze rzadsze guzy neuroendokrynne zlokalizowane w trzustce . . . . . 577

 5. Zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579
 5.1. Zespół MEN I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579
 5.2. Zespół MEN IIa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579
 5.3. Zespół MEN IIb . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 580

 XIV. Pobieranie i przeszczepianie narządów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 581
 1. Pobieranie i przeszczepianie narządów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 583
 1.1. Narządy, których przeszczepienie obecnie się wykonuje . . . . . . . . . . . . . . . . . . 583
 1.2. Pobieranie narządów do przeszczepienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 584
 1.3. Odrzucanie przeszczepu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 587
 1.4. Przeszczepianie nerek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 588
 1.5. Przeszczepianie wątroby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 590
 1.6. Przeszczepianie trzustki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 591
 1.7. Przeszczepianie serca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 592
 1.8. Przeszczepianie płuc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593

XV. Kardiochirurgia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 595
 1. Chirurgia serca i aorty piersiowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 597
 1.1. Choroby aorty piersiowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 597
 1.2. Choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa) (łac. morbus
ischaemicus cordis) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 602
 1.3. Nabyte, zastawkowe wady serca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 606
 XVI. Chirurgia małoinwazyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 611
 1. Chirurgia małoinwazyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 613
 1.1. Chirurgia laparoskopowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 613
 1.2. Chirurgia endoskopowa z dostępem przez naturalne otwory ciała
(ang. natural orifice transluminal endoscopic surgery – NOTES) . . . . . . . . . . . 616
 1.3. Chirurgia robotowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617
 1.4. Chirurgia wspomagana nawigacją komputerową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 618

 XVII. Chirurgia bariatryczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 621
 1. Chirurgiczne leczenie otyłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623
 1.1. Definicja i klasyfikacja otyłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623
 1.2. Metody leczenia chirurgicznego otyłości (operacje bariatryczne) . . . . . . . . . . . 624
 1.3. Wskazania do leczenia bariatrycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 625
 1.4. Powikłania po operacjach bariatrycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626

 XVIII. Chirurgia ręki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627
 1. Chirurgia ręki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 629
 1.1. Choroby ręki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 629

 2. Urazy w obrębie ręki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 639
 2.1. Złamania kości w obrębie ręki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 639
 2.2. Złamanie dalszego końca kości promieniowej (dkkp) (ryc. 18.11. i 18.12.) . . . 642
 2.3. Uszkodzenia ścięgien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 647
 2.4. Uszkodzenia nerwów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 651

 XIX. Krótkie opisy i schematy typowych operacji w chirurgii ogólnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 657
 1. Krótkie opisy i schematy typowych operacji w chirurgii ogólnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 659
 1.1. Operacje żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 659
 1.2. Operacje jelita grubego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 663
 1.3. Wycięcie wyrostka robaczkowego (łac. appendektomia)(ryc. 19.18.–19.26.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 669

 Indeks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 673

Opinie

Imię i nazwisko
Email
Twoja ocena
Twoja opinia

Zapytaj o produkt

Imię i nazwisko
Email
Telefon
Wiadomość

TYTUŁY POWIĄZANE

139,00 zł
111,90 zł
64,00 zł
54,40 zł
250,00 zł
212,00 zł
60,00 zł
54,00 zł
289,00 zł
231,90 zł

KLIENCI, KTÓRZY KUPILI TEN PRODUKT KUPILI RÓWNIEŻ

POLECAMY