Uzależnienia behawioralne

Uzależnienia behawioralne 

Autor: Iwona Grzegorzewska, Lidia Cierpiałkowska

Książka składa się z 12 rozdziałów, ale zawarte w nich treści podzielono na dwie części.

Pierwsze pięć rozdziałów poświęcono problematyce ogólnej, zwłaszcza kwestiom kryteriów rozpoznawania i obrazu klinicznego zachowań szkodliwych i uzależnienia behawioralnego, a także ich epidemiologii. Pokazujemy kryteria, jakimi posługują się badacze postulujący konieczność rozróżnienia między zachowaniami nałogowymi, traktowanymi jako uzależnienie, a zachowaniami kompulsywnymi oraz impulsywnymi, polegajacymi na utracie kontroli. Odwołując się do współczesnej literatury, omawiamy modele medyczne uzależnienia behawioralnego oraz modele i koncepcje z obszaru psychopatologii rozwojowej, a także koncentrujemy się na uzyskaniu ścieżek kształtowania się szkodliwych i uzależnionych zachowań.

Następnie zajmujemy się przedstawieniem zjawiska współwystępowalności uzależnień behawioralnych z uzaleznieniem od substancji psychoaktywnych i innymi zaburzeniami psychicznymi oraz zaburzeniami zachowania.

Rozważania ogolne kończymy omówieniem zagadnień dotyczących profilaktyki oraz poradnictwa psychospołecznego i psychoterapii szkodliwych zachowań oraz uzależnień behawioralnych. Prezentujemy kwestie o charakterze zarówno ogólnym, jak i bardziej szczegółowym, np. omawiamy wybrane procedury, strategie czy programy pomocy dla osób w różnym pokresie życia, z rozmaitym nasileniem patologicznych zachowań. Zgłębiając różne zagadnienia, zawsze podkreślamy kwestie heterogeniczności populacji osób, które spełniaja kryteria rozpoznania szkodliwych zachowań i uzależnień behawioralnych.

Najciekawsze i najbardziej przydatne dla szerokiego grona Czytelników są rozdziały 6-12, poświęcone najczęściej wyodrębninym typom uzależnień behawioralnych i szkodliwych zachowań.

W kolejnych rozdziałach koncentrujemy sie na uzależnieniu od hazardu, nowych technologii i internetu, szkodliwych zachowaniach związanych z kształtowaniem ciała (np. opalanie się, poddawanie operacjom plastycznym czy uprawianie aktywności fizycznej), uzależnieniu od jedzenia, robienia zakupów, nałogowego uprawiania seksu i oglądania pornografii oraz pracowania. Szeroko omawiamy w nich przejawy szkodliwych i nałogowych zachowań, psychologiczne i integracyjne modele wyjaśniające genezę i mechanizmy kształtowania się objawów, a także ich zróżnicowanie w zależności od wieku rozwojowego, w którym zachowania te występują.

Ponieważ książka poświęcona jest uzależnieniom behawioralnym występującym na różnych etapach życia człowieka – w dzieciństwie, adolescencji i dorosłości, ważną jej część stanowią rozważania o specyfice zwiastunów oraz obrazu klinicznego szkodliwych zachowań i uzależnień behawioralnych. Czytelnik znajdzie w niej kwestionariusze, na podstawie których może przeprowadzić autodiagnozę ewentualnych problemów związanych z różnymi zachowaniami.

Rozdziały zawierające prezentację konkretnego typu uzależnienia kończą się przedstawieniem najważniejszych zagadnień związanych z działaniami profilaktycznymi i szeroko rozumiana pomoca psychospołeczną osobom cierpiącym, a poszukującym pomocy i wsparcia.

Książka Uzależnienia behawioralne jest adresowana do wszystkich zainteresowanych ta problematyką, zwłaszcza do tych, którzy chcą bardziej wnikliwie przyjrzeć się własnym zachowaniom, temu, co ich niepokoi lub zastanawia w sposobie korzystania z internetu, pracowania, robienia zakupów czy uprawiania sportu. Przede wszystkim jest kierowana do studentów psychologii, pedagogiki, socjologii klinicznej i nauk o zdrowiu oraz praktyków.

Iwona Grzegorzewska, Lidia Cierpiałkowska wprowadzenie do książki Uzależnienia behawioralne