Ból w chorobach reumatycznych M. Corr

Ból w chorobach reumatycznych M. Corr

red. Maripat Corr

red. wyd. pol. Brygida Kwiatkowska

'W książce poruszono ważne zagadnienia kliniczne i  mechanistyczne dotyczące głównych obszarów wpływających na pacjentów z chorobami reumatycznymi.

W artykule wprowadzającym D. Minchas i D. J. Clauw dokonali przeglądu aktualnych koncepcji mechanizmów bólu. Autorzy zwracają uwagę na częste występowanie u  chorych mieszanych stanów bólowych, które ujęli w podstawowe ramy, mające umożliwić klinicystom wyodrębnienie komponentów bólu nocyceptywnego (spowodowanego uszkodzeniem lub stanem zapalnym tkanek), bólu neuropatycznego (towarzyszącego uszkodzeniu i dysfunkcji nerwu) oraz bólu nocyplastycznego (sensytyzacja ośrodkowa). Ta ostatnia składowa bólu w niewielkim stopniu reaguje na leki przeciwzapalne lub uśmierzające ból nocyceptywny, a  przez to stanowi ogromne wyzwanie. Powyższe zasady dotyczą zarówno nastolatków, jak i pacjentów geriatrycznych.

D. Borenstein i F. Balagué omawiają najnowsze dane dotyczące bólu kręgosłupa, najczęstszej postaci bólu mięśniowo-szkieletowego, z  uwzględnieniem populacji ludzi młodych i osób starszych. Bóle pleców coraz częściej występują u  nastolatków, a  osoby w podeszłym wieku są narażone na rozwój stenozy kręgosłupa. Przedstawiono postępowanie diagnostyczne oraz krótko- i  długoterminowe wyniki leczenia.

Ze względu na złożony charakter bólu, metody doświadczalne in vitro umożliwiły jedynie w sposób ograniczony poznanie międzykomórkowych szlaków sygnalizacyjnych, a  dodatkowych informacji dostarczyły modele zwierzęce. Dos Santos i  współpracownicy zaprezentowali wyniki badań, w  których w  modelach zapalnego zapalenia stawów równolegle oceniano zachowania bólowe u  samców i  samic gryzoni. Pomiędzy płciami istnieją wyraźne różnice w mechanizmach bólu, które tylko częściowo można wyjaśnić wpływem hormonów płciowych i  ich receptorów. Malfait i  współpracownicy dokonali przeglądu specyficznych zmian w obwodowych szlakach neuronalnych odpowiedzialnych za ból stawów w  chorobie zwyrodnieniowej. Umożliwiają szersze spojrzenie na problem plastyczności układu nocyceptywnego w chorobie zwyrodnieniowej stawów i  towarzyszące zmiany w strukturalnych, fizjologicznych i genetycznych właściwościach neuronów w powiązanych szlakach bólowych. Według autorów zmiany w neuronach, które współdziałają z wrodzonym układem immunologicznym i  unerwiają objęte zwyrodnieniem stawy, pozwolą na ustalenie dodatkowych sposobów leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów i  innych stanów patologicznych manifestujących się artralgiami…

W  trzech artykułach podsumowano aktualny stan wiedzy na temat bólu w  toczniu rumieniowatym układowym, reumatoidalnym zapaleniu stawów i  zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa. Pisetsky i  współpracownicy w swoim artykule omawiają mechanizmy bólu występującego w toczniu i przedstawiają zalety podziału na dwa rodzaje jego manifestacji uwarunkowane innymi objawami, w  tym zmęczeniem i  depresją. Takie podejście może być przydatne przy podejmowaniu działań zmierzających do rozwiązania problemu złożonych objawów w sposób skoncentrowany na pacjencie. Iyer i Lee przedstawiają mechanizmy prowadzące do centralnej sensytyzacji bólu w  reumatoidalnym zapaleniu stawów i utrwalania bólu przy nieznacznej lub braku stymulacji nocyceptywnej. Omówiono również ilościowe testy sensoryczne i  metody neuroobrazowania w  badaniu różnych komponentów bólu w reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz ich wykorzystanie do oceny skuteczności leczenia. W rozwoju i utrwalaniu percepcji bólu w  zesztywniającym zapaleniu stawów odgrywa rolę również wzajemne oddziaływanie pomiędzy komórkami układu odpornościowego i  komórkami układu nerwowego. 

Pathan i  Inman przedstawiają wykorzystanie zaawansowanych technik obrazowania do badania wzajemnego oddziaływania różnych sieci mózgowych w  postrzeganiu bólu. Sieci te są ze sobą połączone funkcjonalnie i  dzięki temu modulują percepcję bólu w  zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa. Omówiono także wyniki badań, w tym badań obrazowych, na podstawie których uwidoczniono zależne od płci różnice w percepcji bólu.

W  Stanach Zjednoczonych nasilają się obawy dotyczące długotrwałego stosowania opioidów w  leczeniu bólu przewlekłego. Wyraźnie widać, że niezbędne są nowe koncepcje terapii, zwłaszcza w przypadku bólu nocyplastycznego. W  trzech artykułach dokonano analizy różnych aspektów potencjalnych strategii leczenia. Dietz i współpracownicy skupili się na korzyściach i ryzyku związanych z terapiami celowanymi, polegającymi na blokowaniu neurotropiny, czynnika wzrostu nerwów, która pośredniczy w  odczuwaniu bólu w  różnych stanach patologicznych, w tym w nowotworach i w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Przedstawiono obiecujące wyniki z ostatnich badań klinicznych, w których wykazano długotrwały efekt przeciwbólowy, oraz omówiono zastrzeżenia dotyczące sygnałów bezpieczeństwa dla szybko postępującej choroby zwyrodnieniowej stawów i  zwiększonego ryzyka przy równoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Chociaż kannabinoidy nie są całkiem nową grupą farmaceutyków, Hulland i  Oswald przedstawili ich przydatność w  leczeniu stanów bólowych po ostatnich zmianach, jakie nastąpiły w podejściu medyczno-prawnym do ich stosowania. W artykule podkreślają konieczność uzyskania wysokiej jakości danych, które przekonałyby klinicystów do wdrożenia takiej terapii. Nieuczciwe byłoby stwierdzenie, że wszystkie metody leczenia bólu polegają wyłącznie na podawaniu tabletek i zastrzyków. Martin i współpracownicy dokonali przeglądu niefarmakologicznych metod leczenia bólu u  pacjentów ze zmianami zapalnymi w  przebiegu łuszczycowego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa i  reumatoidalnego zapalenia stawów. Autorzy analizują dowody przemawiające za skutecznością określonych metod niefarmakologicznej kontroli bólu, m.in. mindfulness, terapii poznawczo-behawioralnej, ćwiczeń fizycznych, masażu, szynowania i terapii ciepłem. Ich celem jest dostarczenie lekarzowi podstaw kontroli bólu, któ- Wstęp xv re uwzględniają czynniki wpływające na jego doświadczanie.

Badania kliniczne i  badania z  zakresu nauk podstawowych umożliwiają lepsze zrozumienie złożoności różnych stanów bólowych. Bez wątpienia nieustanny rozwój metod diagnostycznych, obrazowych i molekularnych dostarczy nowych danych klinicznych i zastosowań. A zatem, w  imieniu autorów zachęcam czytelników, aby skorzystali z przedstawionych artykułów do uzupełnienia całej wiedzy na temat złożonego zjawiska, jakim jest ból doświadczany przez naszych pacjentów i podeszli do jego leczenia z nowym nastawieniem, a  to jest najistotniejsze dla naszych chorych."

Maripat Corr, MD University of California San Diego

"W niniejszej książce omówione są wszystkie aspekty dotyczące bólu w chorobach reumatycznych, włączając podstawy patofizjologii, poprzez rozpoznawanie, zróżnicowanie i leczenie z oceną jego skuteczności."

W niniejszej książce omówione są wszystkie aspekty dotyczące bólu w chorobach reumatycznych, włączając podstawy patofizjologii, poprzez rozpoznawanie, zróżnicowanie i leczenie z oceną jego skuteczności.
 

W niniejszej książce omówione są wszystkie aspekty dotyczące bólu w chorobach reumatycznych, włączając podstawy patofizjologii, poprzez rozpoznawanie, zróżnicowanie i leczenie z oceną jego skuteczności.
 
prof. dr hab. n. med. Brygida Kwiatkowska