Medyczne laboratorium diagnostyczne w praktyce

Medyczne laboratorium diagnostyczne w praktyce

Autor: Krystyna Sztefko

W laboratoriach medycznych na całym świecie wykonuje się dziennie miliony oznaczeń różnych parametrów biochemicznych, które wspomagają decyzje kliniczne. Ogromny postęp wiedzy w zakresie medycyny laboratoryjnej i pełna automatyzacja niektórych oznaczeń zmienia postrzeganie laboratorium medycznego. Wzrasta przekonanie o niezawodności automatów, prostocie wykonywania oznaczeń i wiarygodności wyników niezależnie od tego, gdzie są wykonywane i przez kogo. Niestety coraz częściej obserwuje się też bezkrytyczne akceptowanie informacji zawartych w materiałach producentów automatów/metod. Po wielu latach pracy w laboratorium i pracy dydaktycznej ze studentami analityki medycznej, rozmów z diagnostami na kursach specjalizacyjnych i konferencjach szkoleniowo-naukowych widzę jeszcze jedną niepokojącą tendencję – bardzo szybko zanika podstawowa wiedza analityczna, którą powinna posiadać każda osoba wykonująca oznaczenia w laboratorium medycznym. Zanika również podstawowa wiedza niezbędna do właściwego wykorzystania wyników laboratoryjnych do celów klinicznych. Skłoniło mnie to do napisania całkowicie nietypowego podręcznika dotyczącego laboratorium medycznego.

fragment wstępu Krystyna Sztefko

Część pierwsza książki dotyczy typowych, dobrze znanych obliczeń niezbędnych w każdym laboratorium analitycznym. Omówiono m.in. informacje dotyczące walidacji i weryfikacji metod ilościowych i jakościowych wykonywanych w laboratorium medycznym, porównywania metod, błędów laboratoryjnych i ocenie niepewności pomiaru, a także kontroli jakości ze szczególnym uwzględnieniem laboratoriów medycznych. W tej części zamieszczono również praktyczne wskazówki dotyczące interpretacji wyników w zależności od precyzji metody czy też zmienności biologicznej.

Część druga zawiera wiele niezależnych rozdziałów dotyczących sposobów obliczania różnych wskaźników i indeksów z wykorzystaniem podstawowych oznaczeń laboratoryjnych i/lub danych demograficznych. Każdy rozdział dotyczy innego problemu analitycznego/biochemicznego i/lub klinicznego, dla którego obliczone wskaźniki są pomocne w procesie diagnostycznym.

W trzeciej części umieszczono bardzo prosty niezbędnik statystyczny, a ostatni rozdział stanowi dopełnienie całości podręcznika i pozwoli diagnostom ocenić wartość diagnostyczną testu tak jak oceniają ją lekarze.

Podręcznik jest dedykowany diagnostom laboratoryjnym, lekarzom i studentom. Każdemu, kto interesuje się medycyną laboratoryjną, niezależnie od specjalności.