Tyflopsychologia

Tyflopsychologia

Autor: Kornelia Czerwińska, Izabella Kucharczyk

Celem publikacji uczyniono więc dokonanie analizy związków zachodzących między niepełnosprawnością wzroku a poziomem, sposobem i czasem realizacji zadań rozwojowych w biegu życia na podstawie przeglądu najnowszych badań naukowych dotyczących poszczególnych aspektów funkcjonowania osób niewidomych i słabowidzących. W trakcie kwerendy źródeł stwierdzono, że wiele istotnych kwestii związanych z przebiegiem rozwoju osób z tym rodzajem niepełnosprawności nie stało sie przedmiotem szerszych badań, więc zakres wiedzy naukowej na temat tych zagadnień jest niezwykle wąski. Przykładami tych zaniedbanych obszarów są takie zadania rozwojowe jak poznawanie przepisów ról społecznych związanych z płcią, nabywanie umiejętności liczenia, rozwój moralny, sposób odgrywania ról rodzinnych w fazie średniej i późnej dorosłości (rola dziadków, dorosłych dzieci opiekujących sie starzejącymi się rodzicami), wypełnianie zobowiązań obywatelskich. Stosunkowo mało rozpoznana na gruncie naukowo-badawczym jest faza wczesnej i środkowej dorosłości osób niewidomych i słabowidzących, jak równiez dostrzegalny jest brak szerszych analiz poświęconych zdrowiu psychicznemu dzieci z tą dysfunkcją.

Podane opisowi eksploracje badawcze wniosły wiele cennych dla praktyki społecznej informacji na temat specyfiki funkcjonowania osób z niepełnosprawnością wzroku w kolejnych fazach życia, w tym pozwoliły na wyłonienie głównych obszarów problematycznych. Zgromadzony materiał empiryczny ujawnił pewne ogólne prawidłowości rozwoju osób niewidomych i słabowidzących w odniesieniu do cech mikrośrodowisk ich życia. Nalezy jednak podkreślić, że wysoka heterogeniczność w obrębie omawianej populacji utrudnia formułowanie ostatecznych konkluzji i jednoznacznych tez o charakterze wyjaśniającym. 

Publikacja kierowana jest do pedagogów, psychologów, terapeutów, rehabilitantów i innych specjalistów pracujących w przedszkolach, szkołach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, ośrodkach wczesnego wspomagania rozwoju zajmujących się diagnozą, edukacja i rehabilitacją osób z niepełnosprawnością wzroku. Pozycja ta może równiez byc przydatan rodzicom i innym członkom rodzin, w których znajdują się osoby z niepełnosprawnością wzroku wrodzoną lub nabytą w biegu życia.